เทคโนโลยีชุดตรวจยาฆ่าแมลงสารตกค้างในผักและผลไม้

     การใช้ยาฆ่าแมลงในอุตสาหกรรมการเกษตรมีบทบาทสำคัญในการป้องกันศัตรูพืชและรักษาปริมาณผลผลิต อย่างไรก็ตาม การใช้ยาฆ่าแมลงอาจนำไปสู่ปัญหาการตกค้างของสารเคมีในผลิตผล ซึ่งหากไม่ได้ตรวจสอบและควบคุมอย่างเข้มงวด อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภคในระยะยาว การบริโภคอาหารที่มีสารตกค้างของยาฆ่าแมลงในปริมาณมากหรือติดต่อกันเป็นเวลานาน สามารถนำไปสู่ปัญหาสุขภาพ เช่น โรคมะเร็ง ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง ปัญหาการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ และปัญหาทางระบบประสาท

     เพื่อป้องกันความเสี่ยงเหล่านี้ การตรวจสอบปริมาณสารตกค้างในอาหารกลายเป็นสิ่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและการเกษตร เพื่อให้มั่นใจได้ว่าอาหารที่ผลิตและจำหน่ายนั้นปลอดภัยต่อการบริโภค หนึ่งในเทคโนโลยีที่ถูกนำมาใช้ในการตรวจสอบสารตกค้างยาฆ่าแมลงคือชุดตรวจแบบรวดเร็วและการใช้เครื่องวัดค่าการดูดกลืนแสงรวมกับชุดตรวจการยับยังการทำงานของเอนไซม์ ซึ่งเป็นการผสานรวมกันระหว่างวิธีการตรวจที่ใช้งานง่าย รวดเร็ว และแม่นยำ วิธีการนี้เหมาะสมสำหรับการตรวจสอบในสถานการณ์ที่ต้องการความรวดเร็ว เช่น การตรวจสอบหน้างาน (on-site testing) หรือการตรวจในระดับพื้นฐานที่ไม่ต้องการความซับซ้อน โดยชุดตรวจสารตกค้างยาฆ่าแมลงมีให้เลือกใช้ตามความต้องการดังนี้

▶︎ 1. แผ่นทดสอบสารตกค้างจากยาฆ่าแมลง

Pesticide Test Card: Brand FSTest

Cat.no.: PR32.7080.5

ขนาดบรรจุ: 20 แผ่นต่อกล่อง

     Pesticide Test Card เป็นนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นเพื่อการตรวจหา “ยาฆ่าแมลงประเภทออร์กาโนฟอสฟอรัสและคาร์บาเมต” ในผลผลิตทางการเกษตร โดยใช้หลักการยับยั้งเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส (Cholinesterase, AChE) เมื่อเอนไซม์ถูกยับยั้งการทำงาน จะไม่เกิดการเปลี่ยนแปลงของปฏิกิริยาเคมี ทำให้ไม่สามารถเปลี่ยนสีของสารตั้งต้นไปเป็นสีน้ำเงินได้ ดังนั้นหากในตัวอย่างมีออร์กาโนฟอสฟอรัสและคาร์บาเมตแผ่นทดสอบจะปรากฏเป็นสีขาว

     ทั้งนี้ชุดตรวจแบบรวดเร็วซึ่งเป็นชุดตรวจที่สามารถใช้งานได้ง่าย รวดเร็ว และไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องมือที่ซับซ้อน หลังจากทดสอบแล้ว ผลลัพธ์จะแสดงออกมาในรูปแบบของสีที่เปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณสารตกค้างโดยหากไม่มีออร์กาโนฟอสฟอรัสและคาร์บาเมตจะปรากฎเป็นน้ำเงิน และหากมีปริมาณการปนเปื้อนจะปรากฎเป็นฟ้าจนเป็นสีขาวคือมีการปนเปื้อนอยู่สูงมาก

วิธีการใช้งาน

▶︎ 2. ชุดตรวจแบบ Strip test แบบ Colloidal Gold

     ชุดตรวจแบบ Colloidal Gold ทำงานบนหลักการของ immunochromatographic lateral flow ซึ่งใช้อนุภาคทองในการตรวจจับสารยาฆ่าแมลงตกค้างที่มีความจำเฉพาะกับสารแต่ละชนิด โดยมีให้เลือกใช้งานมากกว่า 80 ชนิดในผักและผลไม้ เช่น “ออร์กาโนคลอรีน และไพรีทรอยด์” เป็นต้น หลักการของชุดตรวจนี้อยู่ที่ความสามารถในการตรวจหาสารที่มีโมเลกุลเล็กโดยการจับคู่กับแอนติเจนและแอนติบอดี บนเมมเบรนไนโตรเซลลูโลส และให้ผลในเวลาที่รวดเร็ว

วิธีการใช้งาน

▶︎ 3. ชุดตรวจหาปริมาณยาฆ่าแมลงในผักและผลไม้

PR 12 Pesticide Detector

ขนาดบรรจุ: 500 การทดสอบต่อกล่อง

     PR 12 Pesticide Detector เป็นชุดตรวจหาปริมาณยาฆ่าแมลงในผักและผลไม้ ประเภท “ออร์กาโนฟอสฟอรัส และคาร์บาเมต” จะมีผลในการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส (Cholinesterase) ดังนั้นจึงสามารถวัดอัตราการยับยั้งเอนไซม์ โดยใช้ตัวทำปฏิกิริยาเคมีที่สามารถสร้างสี และการเปลี่ยนแปลงของค่าสีที่สามารถวัดได้ด้วยสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ที่ค่าการการดูดกลืนแสงที่ความยาวคลื่น 412 นาโนเมตรได้ ซึ่งช่วยให้สามารถคำนวณอัตราการยับยั้งของเอนไซม์ออกมาได้

การคำนวณผล: เมื่อทำการวัดการดูดกลืนแสงด้วยสเปกโตรโฟโตมิเตอร์แล้ว อัตราการยับยั้งของเอนไซม์จะถูกคำนวณโดยใช้สูตร:

อัตราการยับยั้ง (%) = [(△ A0 - △ At) / △ A0] × 100

หากผลลัพธ์แสดงอัตราการยับยั้งที่สูงกว่า 50% แสดงว่ามีสารตกค้างจากยาฆ่าแมลงอยู่ในตัวอย่าง

วิธีการใช้งาน

     ชุดทดสอบนี้สามารถตรวจพบสารตกค้างจากยาฆ่าแมลงในเวลาที่เร็ว การเตรียมตัวอย่างและการทดสอบสามารถทำได้โดยไม่ต้องใช้ทักษะเฉพาะทาง จึงทำให้เป็นเครื่องมือที่เหมาะสมสำหรับผู้ใช้งานที่ไม่มีประสบการณ์ด้านวิทยาศาสตร์ ซึ่งเหมาะสำหรับการใช้งานทั้งในห้องปฏิบัติการและหน้างาน

     เมื่อเปรียบเทียบชุดตรวจสารตกค้างยาฆ่าแมลงทั้ง 3 แบบสามารถสรุปและแสดงดังนี้

     เทคโนโลยีเหล่านี้ทำให้การควบคุมคุณภาพของอาหารสะดวก รวดเร็ว และแม่นยำมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การเพิ่มความแม่นยำในการวิเคราะห์สารตกค้างจากยาฆ่าแมลง ควรใช้ชุดตรวจ strip ร่วมกับการวัดด้วยเครื่องสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ที่มีความสามารถในการวัดค่าการเปลี่ยนแปลงของสีในตัวอย่างแบบละเอียด ซึ่งมีข้อดีดังนี้

✧ ข้อดีของการใช้ชุดตรวจ strip ร่วมกับการวัดด้วยเครื่องสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ ✧

• ทำให้การตรวจสอบสารตกค้างของยาฆ่าแมลงเป็นเรื่องง่ายและมีความแม่นยำมากขึ้น
• ส่งเสริมให้อุตสาหกรรมอาหารและการเกษตรสามารถป้องกันการแพร่กระจายของสารตกค้างที่อาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• เพิ่มความปลอดภัยให้กับผู้บริโภคอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นการตรวจหาสารตกค้างที่หน้างานหรือการตรวจสอบในห้องปฏิบัติการ

     นอกจากนี้ยังมีผลิตภัณฑ์ชุดตรวจและควบคุมคุณภาพด้านอื่นๆ สนใจดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ https://www.fstestcorp.com/products/cid-32.html หรือ สอบถามรายละเอียดสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ แผนก Industrial Market Division E-mail: Industry@gibthai.com โทร: 02-2748333 ต่อ 3415

เขียนและเรียงโดย น.ส.วราลี สุยะมา

Application Specialist

อ้างอิง

Asia-Pacific Journal of Science and technology. (n.d.). Tci-thaijo.org. Retrieved October 8, 2024, from https://www.tci-thaijo.org/index.php/APST/index

Laohaudomchok, W., Nankongnab, N., Siriruttanapruk, S., Klaimala, P., Lianchamroon, W., Ousap, P., Jatiket, M., Kajitvichyanukul, P., Kitana, N., Siriwong, W., Hemachudhah, T., Satayavivad, J., Robson, M., Jaacks, L., Barr, D. B., Kongtip, P., & Woskie, S. (2021). Pesticide use in Thailand: Current situation, health risks, and gaps in research and policy. Human and Ecological Risk Assessment: HERA, 27(5), 1147–1169. https://doi.org/10.1080/10807039.2020.1808777

Ma, J., Fan, S., Yang, L., He, L., Zhai, H., Ren, X., Li, Q., & Zhang, Y. (2023). Rapid screening of 420 pesticide residues in fruits and vegetables using ultra high performance liquid chromatography combined with quadrupole-time of flight mass spectrometry. Food Science and Human Wellness, 12(4), 1064–1070. https://doi.org/10.1016/j.fshw.2022.10.024

Pesticide monitoring programme in Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) ). (2021). FAO.

Wanwimolruk, S., Phopin, K., Boonpangrak, S., & Prachayasittikul, V. (2016). Food safety in Thailand 4: comparison of pesticide residues found in three commonly consumed vegetables purchased from local markets and supermarkets in Thailand. PeerJ, 4(e2432), e2432. https://doi.org/10.7717/peerj.2432